August 19th, 2019

Польша 2

Rok 1920 i wojna z bolszewikami oczami szeregowego. Z pamiętników Władysława Kocota [część 1]


Plakat propagandowy: Franciszek Nieczuja-Urbański, „Do broni! Tak wygląda wieś polska zajęta przez bolszewików”

to zazwyczaj pasjonująca literatura, tym bardziej jeśli to relacje świadków, którzy znajdowali się w centrum wydarzeń. Ich atrakcyjność wzrasta jeśli są to opowieści szczere i dociekliwe, nie koniecznie z wielką polityką w tle. Tę przyjemność mamy czytając „ i korespondencję” Władysława Kocota z wojny polsko-bolszewickiej i drugiej wojny światowej. Wielkie wydarzenia widzimy oczami prostego żołnierza. Jest to relacja, w której skrupulatnie i szczerze opisuje nie tylko swój udział w zawieruchach wojennych, nie unika także refleksji na tematy osobiste. O unikalności jego pamiętników świadczy fakt, że są one przekrojową relacją z dwóch oddalonych w czasie, ale przecież podobnych wydarzeń.

Kilka słów o autorze. Władysław urodził się 15 lipca 1900 roku w mazowieckiej wsi Szczeglin Poduchowny w wielodzietnej i ubogiej rodzinie chłopskiej. Mimo biedy i przeszkód ze strony carskiej administracji rodzice postarali się, aby zapewnić mu solidne wykształcenie. Naukę – jakbyśmy to dziś określili początkową – rozpoczął w tajnej szkole ludowej w Szczeglinie Poduchownym (lekcje odbywały się tylko zimą w prywatnych domach uczniów, a nauczyciela w tym czasie musieli utrzymywać ich rodzice). W latach 1912-1915 roku uczył się w carskich szkołach rządowych w Gąsewie i Sypniewie, gdzie ukończył trzy oddziały i zdał egzamin końcowy. Naukę kontynuował po zakończeniu I wojny światowej: w Pułtusku dwuletnią szkołę ukończył w ciągu pół roku, a następnie został przyjęty do miejscowego Państwowego Seminarium Nauczycielskiego. W lipcu 1920 roku, kiedy bolszewicy zbliżali się do Warszawy, na ochotnika wstąpił do wojska polskiego. W szeregach 13 pułku piechoty przeszedł cały szlak bojowy od Rembertowa aż po zachodnią Ukrainę. Po demobilizacji ukończył pułtuskie Seminarium Nauczycielskie, gdzie w 1923 roku otrzymał świadectwo maturalne..

Collapse )