Rudy Ogon (rudy_ogon) wrote,
Rudy Ogon
rudy_ogon

6 sierpnia w Historii Kresów

1657 – w Czehryniu zmarł Bohdan – ukraiński hetman kozacki, przywódca powstania przeciwko Rzeczypospolitej w latach 1648-1654, bohater narodowy Ukrainy.

O kolejnych bitewnych epizodach Powstania Chmielnickiego piszemy przy okazji innych dat w naszym kalendarium. Tu zaś pokrótce streścimy tylko drogę Chmielnickiego do wzniecenia buntu, który zachwiał stabilnością całej Rzeczypospolitej i za sprawą którego Kresy spłynęły krwią.

Urodził się w 1595 r. jako syn podstarościego czehryńskiego Michała. I od razu mamy pierwszą zagadkę: czy był szlachcicem? Pieczętował się wprawdzie herbem Abdank, ale jego dziad był podobno banitą pozbawionym szlachectwa. Również fakt, że w 1659 r. syn Bohdana – Jerzy otrzymał od Rzeczypospolitej szlachectwo wskazuje, że sam Bohdan był go pozbawiony. Zresztą czy w czasie powstania – będąc buntownikiem – mógł jednocześnie zachowywać tytuł szlachecki? Z drugiej strony trudno sądzić, że ojciec Bohdana mógłby piastować urząd sądowniczy, gdyby nie był szlachcicem.

Bohdan uczył się w kolegium jezuickim we Lwowie, gdzie ukończył klasy gramatyki, poetyki i retoryki. Nauce zawdzięczał znajomość w mowie i piśmie polskiego i łaciny. Pomimo pobytu w kolegium jezuickim zachował jednak prawosławie. Obaj Chmielniccy – ojciec i syn – służyli u boku hetmana Stanisława Żółkiewskiego. Walczyli też w bitwie pod Cecorą, w której Michał zginął, a Bohdan dostał się do tureckiej niewoli. Potem – według jednej wersji – zbiegł ze Stambułu, według innej – wykupiła go matka lub nawet król .

Powszechnie mówiło się, że tym, co popchnęło Chmielnickiego do buntu był fakt, że podstarości Daniel uwiódł mu młodą żonę. Rzeczywiście najechał on i zagrabił chutor Chmielnickiego – Subotów i podobno uwiódł także wspomnianą drugą żonę oraz próbował zabić zarówno jego jak i jego syna. Chmielnicki bezskutecznie dochodził sprawiedliwości w polskich trybunałach, a nawet u króla. Faktycznym powodem buntu Chmielnickiego był chyba jednak fakt, że został on oskarżony o zdradę kiedy próbował na własną rękę zorganizować napad morski na Turków.

W grudniu 1647 r. zbiegł więc na Sicz, gdzie już wkrótce – głosząc hasła wyzwolenia spod władzy magnatów – stanął na czele wielkiego powstania jako hetman kozacki, zawierając przeciwko Rzeczypospolitej sojusz z Tatarami.

1827 – w Jawczu w powiecie rohatyńskim urodził się Łukasz Ostoja Solecki – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny przemyski w latach 1881–1900, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego. 15 sierpnia 1882 r. w obecności ok. 100 tysięcy wiernych dokonał koronacji obrazu Matki Boskiej Słuchającej w kościele franciszkanów w Kamieńcu Podolskim. Zmarł w 1900 r.

1892 – urodził się Henryk – polski polityk, działacz niepodległościowy i państwowy II Rzeczypospolitej, artysta malarz, piłsudczyk, minister spraw wewnętrznych, wojewoda wołyński w latach 1928–29 i 1930–38, wojewoda łódzki. Na Wołyniu prowadził politykę zmierzającą do zgodnego współżycia Polaków i Ukraińców. Przeczytaj więcej o Henryku Józewskim.

1892 – w Wilnie urodziła się Kazimiera – polska poetka. Zmarła w 1983 r.

1920 – w katastrofie lotniczej na lwowskim lotnisku zginął Stefan Bastyr – polski lotnik, który wykonał pierwszy lot bojowy w niepodległej Polsce.

Urodzony w 1890 r. Ukończył Politechnikę Lwowską. W 1918 r. w czasie polsko-rosyjskich walk o przejmował lotnisko Lewandówka od władz austriackich. Mianowany komendantem lotniska przez Naczelnego Komendanta Obrony Lwowa Czesława Mączyńskiego. Następnie został dowódcą Lwowskiej Grupy Lotniczej. 8 listopada 1918 r. Bastyr wykonał pierwszy lot ze Lwowa do Krakowa w celu zorganizowania odsieczy dla Lwowa. Następnie wykonał jeszcze kilka lotów łącznikowych. Cały czas uczestniczył też w lotach bojowych w celu rozpoznania lub bombardowania ukraińskich pozycji. Pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa w Kwaterze Dowódców.

1944 – w ramach akcji odwetowej UPA dokonała pierwszego napadu na Baligród. Zginęło 42 Polaków.

1944 – w Powstaniu Warszawskim poległ Tadeusz Jachimowski – polski duchowny katolicki, pułkownik Wojska Polskiego, kapelan Armii Krajowej, kapelan Wojska Polskiego na Wschodzie. Urodzony w 1892 r.

1944 – w Powstaniu Warszawskim poległa Krystyna – polska sanitariuszka, żołnierz AK, córka pisarza Melchiora Wańkowicza. Urodzona w 1919 r.

1985 – zmarła Krystyna Ankwicz – polska aktorka. Przed wojną występowała m.in. w Teatrze Wielkim we Lwowie. Urodzona w 1907 r. we Lwowie.

https://kresy24.pl/6-sierpnia-w-historii-kresow/

Tags: kresy wshodnie, politique, pologne, racisme et nazisme, ukraine
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

  • 0 comments