Rudy Ogon (rudy_ogon) wrote,
Rudy Ogon
rudy_ogon

“Linia Dmowskiego” 1919



Pisząc o walkę o Niepodległość nie spoób nie wspominać słynnej “Lini Dmowskiego”, ktora była kluczowa dla wytyczenia strategocznego położenia Polski jako sojusznika Francji w systemie Wersalkim (powstrzymywanie Niemiec) i zabezpieczała głębie strategiczną, linie komunikacyjne, a przede wszystkim jednoczyła Naród Polski w jednym państwem. Te pragnienie zjednocznie, a nie tworzenia kolejnych “księstw warszawskich” pod patronatem Berlina-Wiednia towarzyszło całemu społeczeństwu od 1914 r. przekonanemu do koncepcji Narodowej Demokracji pod wodzą Romana Dmowskiego.

Linia granicy na zachodzie, zaproponowanych granic Polski i przedstawionej przez stronę polską na paryskiej konferencji pokojowej, obejmowała włączenia do Polski, oprócz otrzymanych i wywalczonych terenów Wielkopolski, całego Górnego Śląska, Pomorza Nadwiślańskiego z Gdańskiem, Warmii i Mazur, (Nota Delegacji Polskiej na Konferencję Pokojową w sprawie granicy zachodniej Polski z 28 lutego 1919 r.)

Podstawa rządań:

1) akt sprawiedliwości i odszkodowania za zbrodnię rozbiorów (1772-1793-1795).
2) wynik rozwoju polskich sił narodowych, które rosły mimo destrukcyjnych wysiłków mocarstw rozbiorczych i konsekwencja rozpadnięcia się Austro-Węgier, rozkładu Imperium Rosyjskiego i klęski Niemiec.
3) konieczność utworzenia między Niemcami a Rosją państwa silnego i prawdziwie niepodległego.

Na wschodzie: Litwy, zachodniej i centralnej Białorusi z Mińskiem, zachodniego Podola, Wołynia i Żytomierszczyzny (Nota Delegacji Polski  na Konferencję Pokojową w sparwie granict wschodzniej 3 maraca 1919 r.).

Podstawa rządań:

Dzięki temu wcieleniu do Państwa Polskiego rozległe terytoria Litwy i Rusi, które w średniowieczu były podzielone na drobne księstwa ze słabym zaludnieniem pogańskim lub chrześcijańskim wyznania wschodniego, stały się krajem zachodniej cywilizacji polskiej.

Linia graniczna na wschodzie Polski miała według Noty Delegacji Polskiej biec następująco: „(…)poczynając od wybrzeża Bałtyku na wschód od Łabiawy granica idzie z linią wybrzeża ku północy przez Kłajpedę i Połągę. (…) Od wybrzeża na północ od Libawy granica postępuje na wschodzie linią historycznej granicy 1772 r. pomiędzy Polską a Kurlandią. Dochodzi w ten sposób do powiatu iłłuksztańskiego w Kurlandii. Powiat ten rewindykowany jest przez Polskę ze względu na swoją pozycję geograficzną i na przewagę w ludności elementu polskiego. Tutaj granica idzie brzegiem (dimite) powiatu iłłuksztańskiego do rzeki Dźwiny i przechodzi na jej prawy brzeg (gubernia witebska), ażeby postępować ku wschodowi równolegle do rzeki, a w odległości około 30 kilometrów do granic powiatu drysieńskiego, włączając tenże wraz z powiatem połockim. Dalej przechodzi ona na północno-zachód od Horodka, powraca na lewy brzeg Dźwiny około 30 kilometrów na zachód od Witebska i idzie ku południowi, przechodząc na zachód od Sienna do punktu, w którym spotyka granicę pomiędzy gubernią mińską i mohylowską, postępując z tą linią graniczną ku południowi aż do Berezyny w miejscu, gdzie ona dotyka granicy północnej powiatu |rzeczyckiego, następnie przekraczając Berezynę, idzie w kierunku południowo-zachodnim do Prypeci na wschód od Mozyrza. Stamtąd, przekraczając Prypeć, granica idzie linią podziału pomiędzy powiatami mozyrskim i rzeczyckim, po czym, postępując ciągle w kierunku południowo-zachodnim, przechodzi na zachód do miast Owrucza i Zwiahla na Wołyniu i dochodzi aż do punktu, gdzie spotykają się granice powiatów zasławskiego, ostrogskiego i zwiahelskiego. Następnie, kierując się na południe, linia pograniczna postępuje granicą wschodnią powiatów zasławskiego i starokonstantynowskiego aż do punktu, gdzie spotyka granice powiatów latyczowskiego i płoskirowskiego na Podolu; stamtąd ciągle w kierunku południowym dosięga ona koło Zińkowa rzekę Uszycę i idzie z jej biegiem do Dniestru, który stanowi w tym miejscu południową granicę pomiędzy Polską a Rumuni.”

Na zachodzie Dmowskiemu nie udało się przyłączyć Gdańska (Polska pozostała bez linii kolejowej do portu nad Bałtykiem), skrawków historycznej Wielkopolski, ani zlikwidować Prus, ani przyłączyć Opolszczyzny, tylko odzyskaliśmy cześć Górnego Śląska i fragment Powiśla z ważną stacją kolejową w Działdowie.

Straciliśmy przez brak determinacji, sprytu i konsekwencji najbardziej uprzemysłowioną cześć Śląska Cieszyńskiego, oraz kawałki Spisza i Orawy.

Linia Dmowskiego została odrzucona na Konferencji Pokojowej i o wszystkie koneksje na zachodzie trzeba było walczyć dyplomatycznie, a III powstaniem śląskim rozstrzygnąć podział Górnego Śląska.

Na kształt wschodzenia granicy miał faktyczne moc decydujący Józef Piłsudski z jego koncepcją federacyjną, oddając traktatowo po kolei Kamieniec Podolski, zamieszkałe przez Polaków powiaty Inflant. Nie uderzył na Litwę.  Nie skorzystał ani z propozycji pokojowych bolszewików, ani nie postawił przed faktami dokonanymi „białej” Rosji. Zrzeczenie się Mińszczyzny w Traktacie Ryskim wynikał z obawy, że Piłsudski postawi rząd w Warszawie przed faktami dokonamy. I rzeczywiście sprokurował na Wileńszczyźnie, powstanie tzw. „Litwy Środkowej’ jako ostatnią szansę na federalizm na wschodzie.

Obszar Polski według koncepcji Dmowskiego miał wynosić ok. 447 000 km² z 33-milionową populacją. Dmowski błędnie szacował, że ok. 70% ludności tego terytorium będą stanowili etniczni Polacy (faktycznie byłoby mniej). Był to maksymalny współczynnik polskiego etnosu na utrzymania jedności państwa. Tym niemniej duży przyrost naturalny wśród i wewnętrzna kolonizacja przez żywioł polski umożliwiał by kontrolowanie terytorium.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_Dmowskiego
http://www.ibidem.com.pl/zrodla/1918-1939/polityka/miedzynarodowa/1919-02-28-nota-granice-zachodnie.html
http://www.ibidem.com.pl/zrodla/1918-1939/polityka/miedzynarodowa/1919-03-03-nota-granice-wschodnie.html


Skrin z jedynego filmu, na kórym występuje Roman Dmowski, Paryż 1919 r., zrobionym przez francuską wytwórnię Pathé.

https://wrealu24.pl/linia-dmowskiego-1919/?fbclid=IwAR2ev2qSGsVIJH0tyXFZxmVaUQaEpzcHwDhETtOQBm7_GUU1Hdr7muBx1QE

Tags: kresy wshodnie, politique, pologne
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

  • 2 comments